Yeni Dönem Ticaret Protokolü
Avrupa Birliği (AB) ve Endonezya, uzun süredir devam eden müzakerelerin ardından ticari bariyerleri kaldıran kapsamlı bir ekonomik ortaklık anlaşmasını Brüksel'de resmiyete kavuşturdu. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Endonezya Ekonomi İşleri Bakanı Airlangga Hartarto'nun katılımıyla gerçekleşen imza töreni, iki taraf arasındaki ekonomik iş birliğinde yeni bir dönemin başlangıcını simgeliyor. Yaklaşık on yıl süren müzakere sürecinin nihayete ermesiyle birlikte, anlaşmanın önümüzdeki yılın başında yürürlüğe girmesi hedefleniyor.
Stratejik Sektörlerde Gümrük Engelleri Kalkıyor
Anlaşma kapsamında, Avrupa Birliği'nin Endonezya'ya yönelik ihracatının büyük bir kısmını oluşturan ürünlerde gümrük vergilerinin %98'den fazlası kaldırılıyor. Bu adımın, Avrupa menşeli gıda, tarım ve endüstriyel ürünlerin Asya pazarındaki rekabet gücünü artıracağı öngörülüyor. Brüksel yönetimi, söz konusu düzenlemeyle yıllık 600 milyon avroyu aşan bir gümrük tasarrufu sağlanacağını belirtti. Aynı şekilde, Endonezya da AB'ye olan ihracatının yaklaşık %90'ını vergisiz statüye kavuşturarak, özellikle tekstil, ayakkabı ve palm yağı gibi temel kalemlerde pazar payını genişletmeyi hedefliyor.
Ekonomik Büyüme ve Gelecek Projeksiyonu
AB Komisyonu Başkanı von der Leyen, anlaşmayı Avrupa Birliği'nin Asya kıtasında gerçekleştirdiği en iddialı diplomatik ve ticari hamlelerden biri olarak tanımladı. Ortak açıklamalarda, 730 milyonluk bir pazarı kapsayan bu iş birliğinin, özellikle elektrikli araçlar, eczacılık ve elektronik gibi stratejik alanlarda yatırımları teşvik edeceği vurgulandı. Brüksel'in verilerine göre, anlaşmanın hayata geçmesiyle 2042 yılına kadar Avrupa Birliği'nin gayrisafi yurt içi hasılasının 16 milyar avro, Endonezya'nın ise 27 milyar avro seviyesinde ek bir artış kaydedeceği öngörülüyor.
Sürdürülebilirlik ve Onay Süreci
Müzakereler boyunca taraflar arasında tartışma konusu olan çevresel sürdürülebilirlik ve ormansızlaşma sorunları, anlaşmaya eklenen özel protokollerle denetim altına alındı. Özellikle palm yağı konusundaki hassasiyetleri gidermek adına düzenleyici mekanizmalar oluşturuldu. Anlaşmanın resmen yürürlüğe girmesi için Avrupa Parlamentosu'nun onayı ve Endonezya'daki iç onay süreçlerinin tamamlanması bekleniyor. Endonezya Devlet Başkanı Prabowo Subianto'nun ise süreci görüşmek üzere Aralık ayı içerisinde Brüksel'e bir ziyarette bulunması planlanıyor.








On yıl süren müzakereye bakınca, iki taraf da çok şey bekliyor belli.
Çevresel sürdürülebilirlik müzakerelerde tartışma konusu olmuş ama detay yok; asıl önemli kısım orası. Üretim artarken ormansızlaşma ve emisyon için bağlayıcı şartlar var mı, onu bilmeden “kazan-kazan” demek zor.
Elektronik ve eczacılık yatırımı çekmek istiyorlar ama teknoloji transferi konusunda bir şey denmemiş; sadece montaj hattı kurulursa yerel ekonomiye katkı sınırlı kalır.
Tekstil ve ayakkabı ihracatı vergisiz olunca Avrupa’daki üretici ne yapacak?
Elektrikli araç yatırımları artarsa tedarik zincirleri komple değişebilir.
Gümrüklerin %98’inin kalkması ithalatçıları bayağı hareketlendirir.