İklim Zirvesinde Çıkmaz: Fosil Yakıt Tartışmaları
Antalya'da devam eden Birleşmiş Milletler COP31 iklim zirvesi, katılımcı ülkelerin küresel bir iklim anlaşmasına varmakta yaşadığı güçlükler nedeniyle ikinci gün mesaisine uzadı. Zirvenin Türkiye ve Avustralya eş başkanlığında yürütülen çalışmalarında, taslak metin üzerindeki uzlaşmazlıklar nedeniyle süreç kritik bir aşamaya ulaştı. Pazar gününün erken saatlerinde sunulan yeni taslak metnin, ülkeler arasındaki kutuplaşmayı gidermesi hedefleniyor.
Taslak metinde fosil yakıtlardan uzaklaşma taahhüdüne doğrudan bir atıf bulunmaması, zirveye katılan birçok heyet arasında gerilime neden oldu. Panama, Solomon Adaları ve Avrupa Birliği (AB) gibi taraf ve gruplar, metinde fosil yakıtlara dair açık bir taahhüdün yer alması gerektiğini savunuyor. Panama Çevre Bakanı Juan Carlos Navarro, fosil yakıtların zikredilmediği bir mutabakatın kabul edilemez olduğunu belirterek tutumlarını net bir şekilde ifade etti.
Türkiye'den Çözüm Çağrısı
COP31 Başkanı ve Türkiye Çevre Bakanı Murat Kurum, delegelere seslenerek hazırlanan üçüncü taslak metnin, tarafların endişelerini giderecek bir yapıda olduğunu vurguladı. Kurum, "Kalan meselelerde anlaşmaya hiç olmadığımız kadar yakınız" ifadelerini kullanarak delegelerden yeni metni dikkatle incelemelerini istedi. Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen ise müzakerelerin uygulama odaklı olması gerektiğini belirterek, fosil yakıtlara ilişkin tartışmaların temiz enerjiye geçiş süreciyle dengelenmesi gerektiğini savundu.
Zirve boyunca Suudi Arabistan liderliğindeki fosil yakıt üreticisi ülkeler ile AB arasında yaşanan fikir ayrılıkları, süreç üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor. Özellikle gelişmekte olan ülkelerin iklim değişikliğiyle mücadele için talep ettiği finansman desteğinin, son taslak metinde belirli bir rakama bağlanmaması, Afrika Grubu'nun tepkisine yol açtı. Ganalı Çevre Bakanı Zanetor Agyeman Rawlings, gelişmiş ülkelerin sorumluluklarını yerine getirmesi gerektiğini vurgulayarak finansman sorununa dikkat çekti.
Süreç Askıya Alınabilir
Müzakerelerin kilitlenmesi durumunda zirvenin bir yıl sonrasına ertelenmesi riski bulunuyor. 1995 yılından bu yana düzenlenen COP toplantılarında benzer bir durum yalnızca bir kez yaşandı. Dünya, küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlama hedefinin gerisinde kalındığı bir "aşım" dönemine girerken, delegelerin mutabakata varıp varmayacağı merak konusu. Katılımcı ülkelerin yerel saatle 09:00'da tekrar bir araya gelerek son kararı vermeleri bekleniyor.








Türkiye ile Avustralya'nın süreci yürütmesi iyi ama fosil yakıtlara açık taahhüt gelmezse bu zirve boşa gidecek.