İran'dan Washington'un İddialarına Sert Tepki

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD yönetiminin Tahran'ın kimyasal ve biyolojik silahlar üzerine çalıştığı yönündeki suçlamalarına karşı sert bir açıklama yaptı. Bekayi, bu tür söylemlerin bölgedeki gerilimi tırmandırmak ve olası bir askerî müdahaleye meşru bir zemin hazırlamak amacıyla dolaşıma sokulduğunu savundu. Washington'un iddialarını 2003 yılında Irak'ın kitle imha silahlarına sahip olduğu bahanesiyle yürütülen işgal sürecine benzeten İranlı yetkili, uluslararası kamuoyunu geçmişin hatalarından ders almaya davet etti.

2003 Yılındaki İstihbarat Kurgusuna Atıf

Bekayi, 19 Kasım'da yaptığı değerlendirmede, "Dünya, 2003'ün feci tecrübelerinden herhangi bir şey öğrendi mi, yoksa toplumların bir kez daha büyük ölçekte aldatılmasına seyirci mi kalacağız?" ifadelerini kullandı. Washington'un söylemlerinin değişse de temel yaklaşımının aynı kaldığını belirten Tahran, geçmişte Irak'a yönelik suçlamaların uluslararası kamuoyunu savaşa hazırlamak için bir araç olarak kullanıldığını hatırlattı. ABD Başkanı Donald Trump'ın Fox News'e verdiği bir röportajda, İran'ın kimyasal ve biyolojik silah seçeneklerine yöneldiğini iddia etmesi üzerine gelen bu tepki, iki ülke arasındaki diplomatik gerilimi bir kez daha gözler önüne serdi.

ABD İstihbaratındaki Çelişkiler

Trump yönetimi İran'ın bu alanda çalışmalar yürüttüğüne dair işaretler olduğunu ileri sürse de, bu iddiaları destekleyecek somut ve doğrulanabilir kanıtlar kamuoyuyla paylaşılmadı. Benzer şekilde, CNN'in haberine göre ABD istihbarat birimleri, İran'ın üst düzey yetkilileri hedef alabilecek bir "kirli bomba" veya kimyasal saldırı ihtimalini değerlendirdiği bilgisini paylaştı. Ancak istihbarat raporlarına atıfta bulunan aynı haberde, bu planlamanın yakın zamanda gerçekleşecek bir tehdit olmadığı ve ABD yetkilileri arasında İran'ın bu tür bir operasyonel kapasiteye sahip olup olmadığı konusunda ciddi görüş ayrılıkları bulunduğu kaydedildi. Beyaz Saray ve Dışişleri Bakanlığı kaynakları da şu aşamada yakın bir saldırı tehdidi olmadığını belirterek söylemlerdeki belirsizliği teyit etti.

Tarihsel Bağlam ve Irak Deneyimi

İran'ın yaptığı "2003 Irak işgali" vurgusu, küresel siyasette stratejik öneme sahip. Dönemin ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell, 2003 yılında Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde yaptığı sunumda, Irak'ın biyolojik ve kimyasal silah stoklarına sahip olduğunu savunmuştu. Ancak 20 Mart 2003'te başlatılan işgalin ardından yürütülen kapsamlı denetimler ve 2004 tarihli Duelfer Raporu, iddia edilen kitle imha silahlarının mevcut olmadığını açıkça ortaya koymuştu. ABD Senatosu İstihbarat Komitesi de savaş öncesindeki değerlendirmelerin büyük oranda hatalı olduğunu tescil etmişti. Yaşanan bu süreç, yüz binlerce sivilin ölümüne ve bölgenin uzun yıllar sürecek bir istikrarsızlığa gömülmesine neden olmuştu. Bugün İran, aynı senaryonun tekrar sahnelenmeye çalışıldığına dair endişelerini yüksek sesle dile getiriyor.