ABD'deki Siyasi Lobicilik Faaliyetleri

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, TGRT Haber'e verdiği demeçte, Türkiye'nin Rusya'dan tedarik ettiği S-400 hava savunma sistemi sonrasında ABD tarafından uygulamaya konulan yaptırımların devam etmesinde Washington merkezli belirli grupların etkili olduğunu vurguladı. Fidan, Türkiye ile ABD arasındaki savunma sanayii krizinin çözümü noktasında, silah sisteminin teknik boyutundan ziyade siyasi engellerin öne çıkarıldığını belirtti. Bakan Fidan, özellikle Yunan ve İsrail lobilerinin Amerikan iç siyasetindeki nüfuzlarını kullanarak, Türkiye aleyhine bir baskı mekanizması oluşturduğunu ifade etti.

Beyaz Saray ve Kongre Hattında Çatışan Görüşler

Türkiye'nin F-35 programına geri dönme talebi ve yaptırımların kaldırılması konusundaki diplomatik girişimlerini değerlendiren Fidan, Trump yönetiminin sorunu çözme konusunda olumlu bir irade sergilediğini, ancak ABD yasalarından kaynaklı kısıtlamaların süreci zorlaştırdığını belirtti. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile yaptığı özel görüşmeye değinen Fidan, Rubio'nun mevcut yaptırım mevzuatının ne kadar kısıtlayıcı olduğuna dair endişelerini dile getirdiğini aktardı. Türkiye ile ABD başkanlarının çözüm arayışlarına rağmen, Kongre kanadındaki yoğun muhalefet bu sürecin önündeki en büyük engel olarak duruyor.

CAATSA Yaptırımları ve Stratejik Gerilim

Washington, 2020 yılı Aralık ayında, Savunma Sanayii Başkanlığı'na karşı CAATSA yaptırımlarını yürürlüğe koymuştu. Bu kararın ana gerekçesi olarak Türkiye'nin Rusya ile yaptığı S-400 anlaşması gösterilmiş, söz konusu tedbirler ihracat lisanslarını ve üst düzey yetkilileri hedef almıştı. Fidan, diğer bazı ülkelerin Rusya'dan benzer askeri alımlar yapmasına rağmen Türkiye'ye uygulanan bu yaptırımların çifte standart teşkil ettiğini sorguladı. Bununla birlikte ABD, geçmişte Çin'e benzer yaptırımları uygulamıştı.

Kongre'deki Yunan ve İsrail Lobisinin Etkisi

2025 yılı Ağustos ayında 40 ABD'li milletvekilinin katılımıyla gerçekleşen ve Türkiye'nin F-35 programına kabul edilmemesi çağrısını içeren mektup, lobilerin Kongre üzerindeki etkisini gözler önüne seriyor. Congressional Hellenic Caucus liderleri Chris Pappas, Gus Bilirakis, Dina Titus ve Nicole Malliotakis gibi isimlerin öncülük ettiği bu girişim, teknoloji güvenliği bahanesiyle Türkiye karşıtı bir blok oluşturmayı amaçlıyor. Fidan, Türkiye'nin bölgesel politikaları ve İsrail ile yaşadığı görüş ayrılıklarının, bu lobilerin Türkiye'yi cezalandırma ajandasında merkezi bir rol oynadığını kaydetti.