Zirve Taslağında Fosil Yakıt Geri Adımı
Türkiye'de düzenlenen COP31 iklim zirvesinde, müzakerelerin ana metnini özetleyen ikinci taslak metin, uluslararası çevre örgütlerinin tepkisine yol açtı. Taslaktan, fosil yakıtların kullanımına son verilmesini hedefleyen tüm atıfların çıkarılması ve bunların yerine tartışmalı karbon yakalama ve depolama teknolojilerine vurgu yapılması, uzmanlar tarafından iklim değişikliğiyle mücadelede 'en kötü metin' olarak nitelendirildi.
Karbon Yakalama Teknolojilerine Şüpheyle Yaklaşılıyor
Metinde, fosil yakıtlardan 'uzaklaşma' taahhüdü yerine 'düşük sera gazı emisyonlarına geçiş' gibi daha muğlak ifadelerin tercih edilmesi dikkat çekti. Taslak, karbon yakalama projelerinin 2035 yılına kadar 20 ila 40 kat artırılmasını öngörüyor. Ancak uzmanlar, bu teknolojilerin maliyetli ve güvenilmez olduğunu, genellikle yeni fosil yakıt projelerini meşrulaştırmak için bir 'kılıf' görevi gördüğünü savunuyor. 350.org politika stratejisi başkanı Andreas Sieber, mevcut karbon yakalama projelerinin büyük çoğunluğunun yeni fosil yakıt çalışmalarıyla bağlantılı olduğunu ve emisyonları dengelemekten çok uzak olduğunu belirtti.
Finansman Müzakerelerinde Uzlaşı Yok
İklim değişikliğiyle mücadelede gelişmekte olan ülkelere sağlanması beklenen finansal destek konusundaki maddelerin de taslaktan çıkarılması, eleştirilerin odağındaki bir diğer başlık oldu. Paris Anlaşması'nın 9.1 maddesine yapılan atıfların ve gelişmiş ülkelerin tarihsel sorumluluklarını içeren ifadelerin metne girmemesi tepki çekti. Sivil toplum temsilcileri, özellikle Avrupa Birliği, Avustralya ve Norveç'in finansman taahhütlerini reddetmesini gelişmekte olan ülkelerin iklim krizine karşı savunmasız bırakılması olarak yorumladı.
Suudi Arabistan ve Gelişmiş Ülkelerin Rolü
Müzakere sürecine aşina kaynaklar, Suudi Arabistan'ın fosil yakıtların aşamalı olarak azaltılmasına dair metinlerin engellenmesinde aktif rol oynadığını ve karbon yakalama hedeflerinin eklenmesi için yoğun çaba gösterdiğini belirtiyor. Diğer taraftan, iklim finansmanı konusunda ise baskının gelişmiş ekonomilerden geldiği vurgulanıyor. Greenpeace MENA temsilcisi Henan Keskes, özellikle Orta Doğu ve Kuzey Afrika bölgesi için iklim finansmanının bir hayatta kalma meselesi olduğunu, ancak bölgenin ihtiyaç duyulan fonlardan çok küçük bir pay aldığını ifade etti.
Geçiş Mekanizması Belirsizliğini Koruyor
Geçtiğimiz yıl COP30'da kabul edilen 'Adil Geçiş' mekanizmasının operasyonel hale getirilmesi COP31'in temel gündemlerinden biriydi. Ancak uzmanlar, gelişmiş ülkelerin yeni bir çerçeveye ihtiyaç duyulmadığı yönündeki tutumlarının süreci tıkadığını ve enerji dönüşümünde işçilerin ve toplulukların korunmasına yönelik somut adımların engellendiğini öne sürüyor.








İklim krizinin finansmanı için daha net taahhütler görmek isterdim; tek taraflı sabit bir vizyon mu var bu taslakta?